Safari Tourism in Nepal (नेपालमा सफारी पर्यटन)

 

सुकु भ्वय: ( Suku Bhwaya)

 भोज कि विज्ञान? नेवारी 'सुकु भ्वय:' को स्वादिलो यात्रा र पर्यटनको सम्भावना

लेखक: विनय शाक्य

आज म तपाईंहरूलाई एउटा यस्तो यात्रामा लैजाँदैछु, जहाँ स्वाद मात्र छैन, एउटा गज्जबको विज्ञान पनि लुकेको छ। हामीले सधैं खाँदै आएको 'नेवारी भ्वय:' (भोज) लाई पश्चिमा देशको 'थ्री-कोर्स मील' (3-Course Meal) सँग दाँजेर हेर्नुभएको छ? छैन भने, आउनुहोस् आज यसको भित्री रहस्य खोलौँ।

१. सुकुलमा बस्नुको रहस्य: पलेँटी आसनको विज्ञान

भोजमा छिर्नेबित्तिकै हामी कुर्सीमा होइन, परालको सुकुलमा पङ्क्तिबद्ध भएर बस्छौँ। यसरी भुइँमा पलेँटी कसेर बस्नुको एउटा ठूलो वैज्ञानिक कारण छ। जब हामी पलेँटी कसेर बस्छौँ, हाम्रो मेरुदण्ड सिधा हुन्छ र शरीरमा शान्तिको अनुभूति हुन्छ। यो आसनमा बस्दा हाम्रो पेटका मांसपेशीहरू खुल्छन्, जसले गर्दा पाचन रस (Digestive Juices) हरू राम्ररी निस्कन पाउँछन्। कुर्सी-टेबलमा भन्दा सुकुलमा बसेर खाँदा पेटले बढी आराम पाउँछ र खाना पाचनको प्रक्रिया बस्दाबस्दै सुरु भइसकेको हुन्छ।

२. समयबजी (The Starter)

जब हामी भोजमा बस्छौँ, सबैभन्दा पहिले आउँछ, समयबजी। पश्चिमा संस्कृतिमा यसलाई 'स्टार्टर' भनिन्छ। चिउरा, छोइला, कचिला, भटमास, आलु, अदुवा र बोडी जस्ता परिकारले हाम्रो भोकलाई जगाउने काम गर्छ। यसले हाम्रो पाचन प्रणालीलाई अब 'भारी खाना' आउँदैछ है भनेर संदेश पठाउछ र भारी खाना खानको लागि मानसिक रुपले तयार पार्छ।

३. मुख्य खाना र पाचनको सहयात्री: पाउँ क्वा:  (The Main Course)

समयबजीपछि सुरु हुन्छ मुख्य भोज अर्थात् 'भ्वय:'। थरीथरीका गेडागुडी, सागसब्जी र मासुका टन्नै परिकारले हाम्रो पात भरिन्छ। तर, यो भोजको एउटा 'सीक्रेट' छ, बीच-बीचमा ल्याइने 'पाउँ क्वा' (लप्सीको तातो सुप)। यसमा हालिएको हिंग र बिरेनुनले खानालाई पचाउन जादु जस्तै काम गर्छ। जतिसुकै 'हाई क्यालोरी' खाना भए पनि हिंगको सुगन्ध र बिरेनुनको गुणले पेटलाई हलुका बनाउँछ। त्यसैले त हाम्रा पुर्खाहरूले बीच-बीचमा सुप खाने चलन बसाएका रहेछन्!

४. अन्तिममा सन्तुलन: नेगेटिभ डाइट (The Dessert & Negative Diet)

भोजको अन्त्यमा दही र मिठाई त सबैले खान्छन्। तर नेवारी भोजमा एउटा अनौठो र वैज्ञानिक चलन छ, 'सिसापुसा'। यसमा काँचो मुला, भिजाएर टुसा पलाएको केराउ र मौसम अनुसारको फलफूल दिइन्छ। यसलाई आधुनिक पोषण विज्ञानको भाषामा 'Negative Diet' भन्न सकिन्छ। काँचो मुला र टुसाएका गेडागुडीमा हुने इन्जाइम र फाइबरले अघि खाएको चिल्लो र भारी खानालाई सन्तुलनमा ल्याउँछ। "अन्तिम सम्म भोज खानुपर्छ" भन्ने हाम्रो परम्परा त्यसै बनेको होइन रहेछ, यसको त ठूलो स्वास्थ्य लाभ रहेछ।

भोज पर्यटन: अबको बाटो

हाम्रो यो विशिष्ट भोजलाई केवल पेट भर्ने माध्यम मात्र नबनाएर 'भोज पर्यटन' (Feast Tourism) को रूपमा विकास गर्न सकिन्छ। सोच्नुहोस् त, यदि हामीले विदेशी पर्यटकहरूलाई सुकुलमा बसाएर, प्रत्येक परिकारको गुण र वैज्ञानिक महत्त्व सम्झाउँदै स-शुल्क भोज खुवायौँ भने कस्तो होला?

यसले दुईवटा फाइदा हुन्छ:

• आर्थिक समृद्धि: स्थानीय समुदायले पर्यटकलाई भोजमा सामेल गराएर सिधै आर्थिक लाभ लिन सक्छन् र आत्मनिर्भर बन्न सक्छन्।
• परम्पराको संरक्षण: जब हाम्रो संस्कृतिले पैसा र सम्मान दुवै कमाउन थाल्छ, तब नयाँ पुस्ताले पनि यसलाई गर्वका साथ अंगाल्ने र जोगाउने छन्।

नेवारी भोज केवल खाना होइन, यो त एउटा जिउँदो संग्रहालय, जीवन शैली र विज्ञानको संगम हो। अर्को पटक भोज खाँदा यी कुराहरूलाई तपाईले पनि पक्कै सम्झिनुहोला है! अस्तु|

Sleep Tourism in Nepal (निद्रा पर्यटन)

नेपालमा 'स्लीप टुरिजम' (Sleep Tourism in Nepal):

 नेपालमा 'स्लीप टुरिजम' (Sleep Tourism): अबको गन्तव्य डिजिटल कोलाहलबाट मुक्ति

– विनय शाक्य, पर्यटन प्रशिक्षक

आजको २१औँ शताब्दीको डिजिटल दुनियाँमा विश्व दौडिरहेको छ। प्रविधिको विकासले संसारलाई साँघुरो त बनायो, तर मानिसको मनलाई भने अशान्त बनाइदिएको छ। पैसा र सफलताको पछि लाग्दा मानिसको जीवनशैली नै अस्तव्यस्त भएको छ। दिनमा चैन छैन र रातमा निद्रा छैन। विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार 'अनिद्रा' (Insomnia) र मानसिक तनाव अहिलेको विश्वव्यापी समस्या हो। जसलाई म "डिजिटल दुनियाँको रोग" भन्न रुचाउँछु।

यस्तो अवस्थामा, नेपालले विश्व पर्यटन बजारमा एउटा नौलो र नितान्त आवश्यक प्रडक्ट पस्कन सक्छ, त्यो हो– "Sleep Tourism" (निद्रा पर्यटन)।

नेपाल नै किन?
संसारका ठूला सहरहरूमा मानिसहरू निदाउनका लागि औषधिको सहारा लिइरहेका छन् वा 'स्लीप एप' (Sleep Apps) हरूको प्रयोग गरिरहेका छन्। तर, हामीसँग प्राकृतिक चिकित्सा छ, प्रकृति छ। हाम्रो देशका अति दुर्गम जिल्ला वा गाउँबस्तीहरू, जहाँ अहिले सम्म पनि इन्टरनेटको पहुँच पुगेको छैन वा निकै कम छ, ती ठाउँहरू नै यो व्यवसायका लागि 'मुख्य गन्तब्य' हुन्।

हामीले "यहाँ वाइ-फाई (Wi-Fi) छैन, तर कनेक्सन (Connection) राम्रो छ" भन्ने सन्देश दिन सक्नुपर्छ। त्यो कनेक्सन वाईफाईको होइन, प्रकृतिसँगको हो, आफैँसँगको हो र स्थानीय संस्कृतिसँगको हो।

प्रकृति, संस्कृति र पुनर्जागरण (Healing)
मेरो विचारमा 'स्लीप टुरिजम' भनेको महँगा होटलको नरम बिछ्यौनामा सुत्नु होइन। यो त एउटा समग्र प्याकेज हो। 

१. डिजिटल डिटक्स (Digital Detox): मोबाइल र ल्यापटपको 'ब्लु लाइट' बाट टाढा, जहाँ घडीको टिक-टिक होइन, चराचुरुङ्गीको आवाज र खोलाको सुसाहटले बिहान हुन्छ। 

२. अर्गानिक जीवनशैली: गाउँघरमा फलेको विषादीरहित खाना, कोदोको रोटी, सिस्नुको खोले र स्थानीय जडीबुटीको चिया। यसले शरीरका विकारहरू हटाउन मद्दत गर्छ। 

३. ध्यान र योग: हाम्रा डाँडापाखाहरू आफैँमा तपोभूमि हुन्। बिहानको कलिलो घाममा गरिने योग र ध्यानले मनको तनावलाई पखाल्छ।

दिगो पर्यटन र ग्रामीण अर्थतन्त्र:

यो अवधारणा वातावरणमैत्री (Eco-friendly) पर्यटनसँग सिधै जोडिन्छ। यसका लागि हामीले ठूला कंक्रिटका भवनहरू बनाउनु पर्दैन। गाउँका पुराना घरहरूलाई मर्मत सम्भार गरी (Reuse & Recycle), स्थानीय स्रोत साधनको प्रयोग गरेर होमस्टेको रूपमा विकास गर्न सकिन्छ। यसले दुर्गम गाउँमा आर्थिक उपार्जन मात्र गराउँदैन, हाम्रो मौलिक संस्कृति र परम्पराको संरक्षणमा पनि टेवा पुर्‍याउँछ।

निष्कर्ष:
हाम्रा ती दुर्गम गाउँहरू, जसलाई हिजोसम्म हामी 'विकट' भनेर दु:ख मनाउ गरेका थियौं, अब तिनै ठाउँहरू विश्वका सबैभन्दा विलासी मानिसहरूका लागि 'स्वर्ग' साबित हुन सक्छन्। जो मानिस पैसाले किन्न नसकिने 'शान्ति' र 'गाढा निद्रा' को खोजीमा छन्, उनीहरू नै हाम्रा पाहुना हुन्।

नेपालले अब हिमाल मात्र होइन, 'शान्ति र निद्रा' पनि बेच्नुपर्छ। आउनुहोस्, नेपाललाई विश्वको "Sleep Capital" (निद्राको राजधानी) को रूपमा चिनाऔं। अस्तु |

नेपाल: पर्यटनको लागि प्राकृतिक डिस्नेल्याण्ड (Nepal Natural Disneyland)

यदि कसैले तपाईंलाई सोध्यो, “डिस्नेल्याण्ड कहाँ छ?” तपाईंले हाँस्दै भन्न सक्नुहुन्छ, “हं हं, कहाँ हुनु नि! नेपालमा।” किनभने यहाँ मिकी माउस त छैन, तर हिमाल, पहाड, जंगल, नदी, संस्कृति र साहसिक अनुभवको यस्तो मिश्रण छ, जुन संसारका कुनै पनि थिम पार्कले नक्कल गर्न सक्दैन।

नेपालमा बिहान आँखा खोल्ने बित्तिकै सुन्दर हिमाल मुस्कुराइरहेको देख्न सकिन्छ, दिउँसो जंगल सफारीमा गैंडा र बाघसँग आँखा जुदाएर बस्न सकिन्छ र बेलुकी स्थानीय समुदायको परिकार खाँदै सांस्कृतिक नाच हेर्न पाइन्छ। यो त एउटै टिकटमा धेरै खेल खेल्न पाइने डिस्नेल्याण्ड जस्तो भयो, होइन र?

यहाँको ट्रेकिङ ट्रेलहरू रोलर कोस्टर भन्दा कम छैनन्। कहिले उकालोमा सास रोकिन्छ, कहिले ओरालोमा घुँडा दुख्छ। तर गन्तव्य मा देखिने दृश्यले सबै थकान एक निमेशमा नै बिर्साइदिन्छ। साहसिक पर्यटकका लागि र्‍याफ्टिङ, प्याराग्लाइडिङ, बन्जी जम्पिङ जस्ता गतिविधि छन्, जहाँ डर र मज्जा सँगसँगै आउँछन्। डर लाग्यो भने डराउनु पर्दैन, नेपालमा डर पनि रमाइलो हुन्छ।

नेपालको अर्को विशेषता भनेको यहाँका मानिसहरू हुन्। यहाँका मुस्कान निःशुल्क छन्, आतिथ्य हृदयबाट आउँछ, र “अतिथि देवो भव:” व्यवहारमा अझै लागू हुन्छ। कहिलेकाहीँ बाटो कता हो? भनेर गाउँमा सोध्दा पनि चिया खाएर जानुस् भने पछि चिया खान बस्नुपर्छ, यो गज्जबको आतिथ्य र बोनस सुविधा हो।

प्राकृतिक सुन्दरता, सांस्कृतिक विविधता र मनोरम अनुभव खोज्ने यात्रुका लागि नेपाल केवल गन्तव्य होइन, जीवनभर सम्झन लायक अनुभव हो। यदि तपाईं कृत्रिम मनोरञ्जनबाट वाक्क दिक्क हुनुहुन्छ र प्रकृतिसँगै रमाइलो गर्न चाहनुहुन्छ भने, नेपालको यात्रा तपाईंको लागि सही छनोट हो।

आउनुस्, तपाईं जुन देशमा बस्नु भए पनि आफ्नो पुर्ख्यौली देश सम्झेर तपाईंका साथीहरु लिएर नेपालको यो प्राकृतिक डिस्नेल्याण्ड घुम्न आउनुस। यहाँबाट फर्किँदा तपाईंको क्यामेरामा फोटो मात्र होइन, मन भरी आतिथ्यका सम्झनाले भरिएको पाउनु हुनेछ। अस्तु। 

Sleep Tourism

The Rise of Sleep Tourism and Nepal's Potential

In our fast-paced, always-on world, a good night's sleep often feels like a luxury rather than a necessity. The constant demands of modern life have led to a global sleep crisis, sparking an innovative travel trend: sleep tourism. This nascent industry isn't about sightseeing; it's about dedicated rest, rejuvenation, and learning how to reclaim the most fundamental human need.

A Global Trend Towards Restful Escapes

Sleep tourism is gaining significant traction worldwide. High-end hotels and wellness resorts are transforming into sanctuaries for slumber, offering meticulously designed experiences aimed at optimizing sleep. From "sleep suites" with soundproofing, black-out curtains, and specialized mattresses to advanced sleep tracking technology and personalized bedtime rituals, the offerings are diverse. Destinations are incorporating sleep-inducing spa treatments, guided meditation, aromatherapy, and bespoke dietary plans. Even airlines are exploring initiatives to enhance in-flight sleep quality. This trend reflects a growing recognition among consumers and the hospitality industry that true luxury often lies in undisturbed rest.

Basic Requirements for a Sleep Tourism Destination

For a location to truly excel in sleep tourism, several core elements are essential:

1. Tranquil Environment: Away from urban noise and light pollution, offering natural serenity.

2. Comfort-Centric Accommodation: High-quality bedding, effective soundproofing, and complete darkness.

3. Wellness Infrastructure: Spa facilities, meditation spaces, and areas for gentle physical activity like yoga.

4. Expert Guidance: Access to sleep specialists, therapists, and nutritionists.

5. Mindful Cuisine: Menus featuring ingredients known to promote relaxation and sleep.

6. Digital Detox Options: Encouraging guests to disconnect from screens.

Pros and Cons of Embracing Sleep Tourism

Pros:

• Enhanced Well-being: Guests return feeling refreshed, with improved sleep habits.

• Unique Market Niche: Attracts a specific segment of travellers seeking health-focused experiences.

• Higher Revenue Potential: Premium services and extended stays often command higher prices.

• Sustainability Focus: Often aligns with eco-tourism by promoting serene natural environments.

• Education: Teaches guests valuable lifelong sleep hygiene practices.

Cons:

• High Setup Costs: Requires significant investment in specialized amenities and expert staff.

• Niche Market: While growing, it’s still a smaller segment compared to traditional tourism.

• High Expectations: Guests expect perfect conditions and measurable improvements in their sleep.

• Marketing Challenge: Communicating the value of "doing nothing" can be tricky.

Nepal's Untapped Potential: A Himalayan Slumber

Nepal, renowned for its majestic Himalayas and spiritual heritage, holds immense, largely untapped potential for sleep tourism. Imagine waking up to the gentle chirping of birds, far from the city's clamor, with crisp mountain air filling your lungs.

SWOT Analysis for Sleep Tourism in Nepal:

• Strengths:

  • Natural Serenity: Unparalleled tranquil mountain landscapes, pristine air, and a slower pace of life.

  • Wellness Heritage: Deep-rooted traditions in yoga, meditation, and Ayurveda.

  • Spiritual Ambience: Ideal for introspection and mental calm, conducive to sleep.

  • Unique Cultural Immersion: Offers a distinctive experience beyond just sleep.

• Weaknesses:

  • Infrastructure Gaps: Limited high-end, purpose-built sleep wellness resorts outside major cities.

  • Connectivity: Access to truly remote, tranquil areas can be challenging.

  • Awareness & Marketing: Lack of global recognition for Nepal as a sleep tourism destination.

  • Trained Personnel: Shortage of specialized sleep therapists and wellness coaches.

• Opportunities:

  • Differentiate Tourism: Diversify beyond adventure tourism, appealing to a new demographic.

  • Luxury Market: Tap into the high-yield wellness tourism market.

  • Community Involvement: Create jobs and promote sustainable local economies in rural areas.

  • Partnerships: Collaborate with international wellness brands and sleep experts.

• Threats:

  • Competition: Other countries are already establishing themselves in the wellness tourism space.

  • Environmental Degradation: Risk of over-development if not managed sustainably.

  • Maintaining Authenticity: Balancing Modern Amenities with Traditional Charm.

  • Economic Instability: Potential impact on investment and growth.

Nepal's inherent peacefulness, combined with its rich spiritual and natural offerings, makes it an ideal canvas for developing world-class sleep tourism experiences. With strategic investment in infrastructure, specialized training, and targeted marketing, Nepal could emerge as a leading destination for those seeking the ultimate escape – into a profoundly restorative sleep. #SleepTourism #Tourism #Nepal #MostSearchedPersoninNepal

Vinaya Shakya,
Travel Consultant

"साउबाको आइडिया"

एक दिन साहुजीले नयाँ प्रस्ताव ल्याए – “अबदेखि तिमीहरू एक दिन पसल आउ, अर्को दिन बिदा। आराम पनि चाहिन्छ नि! आलो पालो गरि पसल हेर्ने, अब अफ सिजन पनि भो। काम पनि धेरै छैन, तिमी आएको दिन उ आउन पर्दैन, उ आएको दिन तिमी आउन पर्दैन।"

काले रमाइलो स्वभावको मान्छे, मुस्काउँदै सोध्यो, “अनि तलब चैं महिना भरकै?”

साहुजी आत्तिए! "तेस्का बाजे! मलाई बौलाहा कुकुरले टोकेको छ र, काले? नआएको दिन को पनि तलब बाँड्छ कसैले, त्यो पनि मैले, आफ्नै कपडा किन्दा त कमिसन लिन्छु मैले पसलाँ बुझिस? आएको दिनको तलब दिइन्छ। बिदा भएको दिन त तलब हुने कुरै भएन। त्यत्ती पनि बुझ्दैनस लाटा?”

गोरे कर्मचारी गम्भीर हुँदै: “अनि महिनामा त चार टा शनिबार पनि त हुन्छ नि साउबा?”

“हो त! त्यो त आरामको लागि हो,” साहुजीले ढुक्क संग भने।

“त्यो आराम चै तलब सित कि तलब बिना?” काले कर्मचारीले आँखा झिम्काउँदै सोध्यो।

“काम नगरेसी दाम किन?” साहुजीले अर्थशास्त्र पढाए जस्तो गर्वले भने।

गोरे कर्मचारी अब झन् गम्भीर हुँदै बुझ्ने कोशिश गर्दै: “त्यसो भए महिनामा ४-५ शनिबार कट्टी हुंदा २५ दिन बांकी हुन्छ, त्यसमा एकदिन आउने एक दिन नआउने गर्दा जम्मा १२ दिन काम गरे पुग्ने भयो र तलब पनि १२/१२ दिनको मात्र हुने भो होइन त साहुजी?”

“हो, बल्ल बुझ्यो, गोरेले। काले! तैंले पनि बुझिस होला नि ! जुन दिन काम गरियो, त्यो दिनको दाम पाइयो – हिसाब र पिसाब भनेको सफा हुनु पर्छ, नत्र हिसाब बिग्रे सम्बन्ध बिग्रन्छ, पिसाब बिग्रीए मिर्गौला!”

दुबै कर्मचारीले हातमा औंला गन्दै भन्यो, “अनि महिनाभरमा तं र म मिलेर काम चैं सबै गर्ने, अनि दाम चैं १२/१२ दिनको पाइने भो होइन त पासा? साउबाले त गज्जबको आइडिया निकाल्नु भएछ। आधा लगानी, दोब्बर फाइदा!”

“होइन हो,” साहुजी अलिक हडबडमा परे।

“अनि के हो त, साउबा?” कालेले कर्मचारी ठट्टात्मक मुस्कानसहित भन्यो, “साहुजी, यस्तो राम्रो प्रस्ताव’ तपाईं नै राख्नुस्, फाइदा पनि तपाईंले नै खानुस्! हामलाई फुर्सद छ, त्यस्को मतलब तपाईंलाई जुन बेला मन लाग्छ काममा लगाउने! मन नलागेसी धपाउने हो भने ज्यालादारीमा कामदार खोज्नुहोला। तपाईंलाई कर्मचारी होइन र छ, ज्यालादारी मान्छे फिट हुन्छ। हुन त कर्मचारी भनेको तपाईंको लागि खल्तीमा राखेको खैनी जस्तो रैछ, जुनबेला चाहियो त्यो बेला खानी! त्यो चै हामी हुन सकिन है। तपाईंको प्रस्ताव तपाईलाई नै दिएम। हामी त बरु घरमै खेती किसान गरम्ला, लौ दुई हात जोडेरै, नमस्कार!” 

काले र गोरे दुबैजना गाउँ फर्के। साउजी कर्मचारीहरुको ताल देखेर "आजकाल भलोको जमाना नै रहेन", भन्दै आफै पसलको रेखदेख गर्दै बसे। अस्तु। 

साउबाको आइडिया कस्तो लाग्यो? कमेन्टमा लेख्नुस है!

Agro Tourism: A Closer Look

What is Real Agro Tourism?

Real agro tourism, also known as farm tourism or agricultural tourism, is a type of tourism that involves visiting a working farm or agricultural facility. It offers visitors the opportunity to experience rural life, learn about agricultural practices, and enjoy farm-fresh products. It's more than just a sightseeing trip; it's an immersive experience that connects people with the land and its producers.

Potential in Nepal Villages

Nepal, with its diverse landscapes, rich agricultural heritage, and friendly people, has immense potential for agro tourism. Its villages offer unique experiences, including:

• Cultural Immersion:
  Visitors can experience traditional Nepalese culture, customs, and festivals.
• Natural Beauty:
  Nepal's stunning landscapes, from the Himalayas to the Terai, provide breathtaking backdrops.
• Agricultural Diversity:
  The country's diverse climate and topography support a wide range of agricultural activities.
• Authentic Experiences:
  Visitors can participate in farming activities, learn about local produce, and savor farm-to-table cuisine.

Who is Eligible?

Anyone who owns or manages a farm or agricultural facility can potentially participate in agro tourism. This includes:

• Farmers: Small-scale farmers can offer tours, accommodations, and farm experiences.
• Agricultural Cooperatives: Cooperatives can organize group tours and activities.
• Rural Homestays: Families living in rural areas can welcome visitors into their homes.
• Agritourism Businesses: Dedicated agritourism businesses can provide specialized experiences.

Benefits and Disadvantages

Benefits:

• Increased Income: Agro tourism can generate additional income for farmers and rural communities.
• Job Creation: It can create new jobs in tourism-related sectors.
• Community Development: Agro tourism can contribute to the development of rural areas.
• Cultural Preservation: It helps preserve traditional agricultural practices and cultural heritage.
• Environmental Awareness: It promotes environmental sustainability and conservation.

Disadvantages:

• Infrastructure Challenges: Rural areas may lack adequate infrastructure for tourism, such as transportation and accommodations.
• Seasonal Fluctuations: Tourism can be seasonal, affecting income stability.
• Competition: There may be competition from other tourist destinations.
• Cultural Sensitivity: It's important to be mindful of cultural sensitivities and avoid exploitation.

Requirements:

• Basic Amenities:
  Farms should have basic amenities like clean water, sanitation, and comfortable accommodations.
• Hospitality:
  Hosts should be welcoming and knowledgeable about their farm and the local area.
• Safety:
  Safety measures should be in place to protect visitors and staff.
• Legal Compliance:
  Businesses should comply with local laws and regulations.
• Marketing:
  Effective marketing is essential to attract visitors.

By addressing these requirements and capitalizing on Nepal's unique assets, agro tourism can offer a sustainable and rewarding way for rural communities to benefit from tourism.

#AgroTourism #Toirism #TourisminNepal #MostSearchedPersoninNepal

Vinaya Shakya
Travel Consultant

कृषि पर्यटन

कृषि पर्यटन भनेको के हो? 

- लेखक: विनय शाक्य

कृषि पर्यटन भनेको कृषि कार्यलाई पर्यटनसँग जोडेर गरिने एक प्रकारको पर्यटन हो। यसमा पर्यटकहरूलाई कृषि कार्यमा संलग्न गराउने, कृषि उत्पादनको बारेमा जानकारी दिने र कृषि वातावरणमा रमाउने अवसर प्रदान गरिन्छ। यसले पर्यटकहरूलाई शहरको कोलाहलबाट टाढा लगेर प्राकृतिक वातावरणमा रमाउने मौका दिन्छ भने किसानहरूलाई थप आम्दानीको स्रोत प्रदान गर्दछ।

नेपालमा कृषि पर्यटन कहाँ गर्न सकिन्छ?

नेपालको ग्रामीण क्षेत्रमा कृषि पर्यटनका लागि प्रशस्त सम्भावनाहरू छन्। जस्तै:

 * पहाडी क्षेत्र: अन्नपूर्ण, लुम्बिनी, रसुवा जस्ता क्षेत्रहरूमा अन्नबाली खेती, फलफूल बगैचा, चिया बगान जस्ता गतिविधिहरूमा पर्यटकहरूलाई संलग्न गराउन सकिन्छ।

 * तराई क्षेत्र: चितवन, बारा, पर्सा जस्ता क्षेत्रहरूमा तरकारी खेती, फलफूल खेती, माछापालन जस्ता गतिविधिहरूमा पर्यटकहरूलाई संलग्न गराउन सकिन्छ।

 * डांडाकाँडा: इलाम, पाँचथर जस्ता क्षेत्रहरूमा चिया बगान, कफी बगान, अदुवा खेती जस्ता गतिविधिहरूमा पर्यटकहरूलाई संलग्न गराउन सकिन्छ।

कृषि पर्यटन कहिले गर्ने?

कृषि पर्यटनका लागि सबैभन्दा उपयुक्त समय मौसमअनुसार फरक-फरक हुन्छ। जस्तै:

 * वसन्त ऋतु: फूल फुल्ने समय भएकाले यो समयमा बगैंचा घुम्ने, फूल टिप्ने जस्ता गतिविधिहरू गर्न सकिन्छ।

 * ग्रीष्म ऋतु: तरकारी खेती, फलफूल टिप्ने जस्ता गतिविधिहरू गर्न सकिन्छ।

 * शरद ऋतु: अन्न बाली पाक्ने समय भएकाले धान काट्ने, कोदो काट्ने जस्ता गतिविधिहरू गर्न सकिन्छ।

कृषि पर्यटन कस्ले गर्ने?

कृषि पर्यटन किसानहरू, कृषि सहकारी संस्थाहरू, होमस्टे सञ्चालकहरू, स्थानीय सरकारहरू, निजी क्षेत्रका कम्पनीहरू आदिले सञ्चालन गर्न सक्छन्।

कृषि पर्यटन कस्को लागि गर्ने?

कृषि पर्यटन प्राकृतिक वातावरणमा रमाउन चाहने, कृषिबारे जान्न चाहने, स्थानीय संस्कृति अनुभव गर्न चाहने सबैका लागि उपयुक्त हुन्छ। विशेष गरी शहरवासीहरू, विद्यार्थीहरू, परिवारहरू कृषि पर्यटनमा रुचि राख्न सक्छन्।

कृषि पर्यटनको समाज र अर्थतन्त्रमा प्रभाव

कृषि पर्यटनले समाज र अर्थतन्त्रमा निम्न प्रभाव पार्न सक्छ:

 * आर्थिक विकास: कृषि पर्यटनले ग्रामीण क्षेत्रमा आर्थिक विकास गर्न मद्दत गर्दछ। यसले किसानहरूको आय वृद्धि गर्छ, रोजगारी सिर्जना गर्छ र स्थानीय उत्पादनको बजार बढाउँछ।

 * सांस्कृतिक संरक्षण: कृषि पर्यटनले स्थानीय संस्कृति, परम्परा र जीवनशैलीको संरक्षणमा मद्दत गर्दछ।

 * पर्यावरण संरक्षण: कृषि पर्यटनले जैविक विविधताको संरक्षण र वातावरणमैत्री कृषि प्रणालीको विकासमा प्रोत्साहन गर्दछ।

 * गाउँ र शहरबीचको सम्बन्ध सुधार: कृषि पर्यटनले गाउँ र शहरबीचको सम्बन्ध सुधार गर्न मद्दत गर्दछ।

 * पर्यटन विकास: कृषि पर्यटनले नेपालको पर्यटन क्षेत्रको विस्तारमा योगदान पुर्‍याउँछ।

अन्तमा, कृषि पर्यटन नेपालको लागि एक महत्वपूर्ण अवसर हो। यसले ग्रामीण क्षेत्रको विकास, रोजगारी सिर्जना, पर्यटन प्रवर्द्धन र पर्यावरण संरक्षणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ।

हाइकिङ किन जाने? (Why Hiking?)

हाइकिङ किन जाने? 

शारीरिक र मानसिक फाइदा 

हाइकिङ एकदमै रमाइलो र स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक गतिविधि हो। यसले शारीरिक र मानसिक दुवै रूपमा धेरै फाइदा पुर्‍याउँछ।

शारीरिक फाइदा:

 * स्वास्थ्य सुधार: हाइकिङले हृदयलाई स्वस्थ राख्छ, मांसपेशीलाई बलियो बनाउँछ, र मोटोपन कम गर्न मद्दत गर्छ।

 * रोग प्रतिरोध क्षमता बढाउँछ: नियमित हाइकिङले रोग प्रतिरोध क्षमता बढाउँछ र विभिन्न रोगहरूबाट बचाउँछ।

 * हड्डी बलियो बनाउँछ: हाइकिङले हड्डीलाई बलियो बनाउँछ र ओस्टियोपोरोसिसको जोखिम कम गर्छ।

 * सन्तुलन र समन्वय बढाउँछ: असमान भू-धरातलमा हिँड्दा सन्तुलन र समन्वय बढ्छ।

मानसिक फाइदा:

 * तनाव कम गर्छ: प्राकृतिक वातावरणमा हिँड्दा तनाव कम हुन्छ र मानसिक शान्ति मिल्छ।

 * उत्पादकत्व बढाउँछ: हाइकिङले दिमागलाई तनावमुक्त बनाई उत्पादकत्व बढाउन मद्दत गर्छ।

 * निद्रा राम्रो लाग्छ: नियमित हाइकिङले निद्रा राम्रो लाग्छ र थकान कम गर्छ।

 * आत्मविश्वास बढाउँछ: नयाँ ठाउँहरू अन्वेषण गर्दा आत्मविश्वास बढ्छ।

काठमाडौंमा हाइकिङका लागि उपयुक्त स्थानहरू

काठमाडौं उपत्यका र आसपासका क्षेत्रहरू हाइकिङका लागि निकै लोकप्रिय छन्। केही लोकप्रिय गन्तव्यहरू यस्ता छन्:

 * चन्द्रागिरि हिल्स: काठमाडौं उपत्यकाको मनोरम दृश्य अवलोकन गर्न सकिने यो स्थान हाइकिङका लागि निकै मनमोहक छ।

 * शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्ज: यहाँ विभिन्न पदमार्गहरू छन् जहाँ जङ्गलको मनोरम दृश्य अवलोकन गर्दै हिँड्न सकिन्छ।

 * फूलचोकी: काठमाडौं उपत्यकाको सबैभन्दा अग्लो स्थान फूलचोकीमा पुग्नका लागि विभिन्न पदमार्गहरू छन्।

 * दक्षिणकाली: दक्षिणकाली मन्दिर पुग्ने पदमार्ग पनि हाइकिङका लागि लोकप्रिय छ।

 * नगरकोट: नगरकोटबाट सूर्योदय र सूर्यास्तको मनमोहक दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ।

प्रवेश शुल्क, दूरी र समय:

प्रवेश शुल्क, दूरी र समय पदमार्गको आधारमा फरक-फरक हुन्छ। सामान्यतया, राष्ट्रिय निकुञ्जहरूमा प्रवेश शुल्क लाग्छ भने अन्य स्थानहरूमा प्रायः निःशुल्क हुन्छ। दूरी र समय पनि तपाईंले छानेको पदमार्गको लम्बाइ र कठिनाइको आधारमा निर्भर गर्दछ।

हाइकिङका लागि आवश्यक सामग्रीहरू

 * जुत्ता: कम्फर्टेबल र पाइला चिप्लिने सम्भावना कम भएको जुत्ता लगाउनुहोस्।

 * लुगा: मौसमअनुसारको हलुका र न्यानो लुगा लगाउनुहोस्।

 * ब्याकप्याक: पानी, खाना, र अन्य आवश्यक सामान बोक्नका लागि ब्याकप्याक आवश्यक हुन्छ।

 * पानीको बोतल: पर्याप्त मात्रामा पानी बोक्नुहोस्।

 * खाना: हल्का खानेकुरा जस्तै फलफूल, नट्स, चकलेट आदि बोक्नुहोस्।

 * सनस्क्रीन: घामबाट जोगिन सनस्क्रीन लगाउनुहोस्।

 * टोपी र चस्मा: घामबाट आँखा र टाउको जोगाउन टोपी र चस्मा लगाउनुहोस्।

 * रेनकोट: वर्षाको सम्भावना भएमा रेनकोट बोक्नुहोस्।

 * मोबाइल फोन: आपतकालीन अवस्थाका लागि मोबाइल फोन बोक्नुहोस्।

 * नक्सा: पहिलो पटक जाने हो भने नक्सा वा जीपीएसको सहायता लिनुहोस्।

कसरी जाने र कति खर्च लाग्छ?

तपाईं सार्वजनिक यातायात, निजी गाडी वा हाइकिङ टुरमा सहभागी भएर हाइकिङमा जान सक्नुहुन्छ। यातायात खर्च, प्रवेश शुल्क र अन्य खर्चहरू तपाईंले छानेको गन्तव्य र यात्राको तरिकामा निर्भर गर्दछ।

साबधानी:

 * मौसमको पूर्वानुमान: हाइकिङमा जानु अघि मौसमको पूर्वानुमान अवश्य हेर्नुहोस्।

 * समूहमा जानु: एक्लै भन्दा समूहमा जानु सुरक्षित हुन्छ।

 * स्थानीयबासीसँग सल्लाह लिनुहोस्: स्थानीयबासीसँग सल्लाह लिएर मात्रै अज्ञात क्षेत्रमा हाइकिङमा जानुहोस्।

 * फोहोर व्यवस्थापन: फोहोर जथाभावी नफाल्नुहोस्।

हाइकिङ एकदमै रमाइलो र स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक गतिविधि हो। त्यसैले, आफ्नो स्वास्थ्य र मनोरञ्जनका लागि नियमित रूपमा हाइकिङमा जानुहोस्।

#Hiking #adventure #tourisminnepal #stress #travelnepal #travelasia

नेपालमा होमस्टे

नेपालमा होमस्टे:

नेपालको भौगोलिक विविधता, सांस्कृतिक धरोहर र अद्वितीय प्राकृतिक सौन्दर्यले गर्दा ग्रामीण क्षेत्रमा होमस्टे पर्यटनले निकै राम्रो सम्भावना बोकेको छ। होमस्टेले स्थानीय समुदायसँग प्रत्यक्ष अन्तरक्रिया गर्ने, उनीहरूको जीवनशैली, संस्कृति र परम्पराको प्रत्यक्ष अनुभव गर्ने अवसर प्रदान गर्दछ। यसले गर्दा पर्यटकहरूलाई एक अविस्मरणीय अनुभव प्रदान गर्दछ भने अर्कोतर्फ स्थानीय समुदायको सम्बृद्धी र आर्थिक विकासमा पनि टेवा पुग्दछ।

होमस्टेको संरचना:

सांस्कृतिक विविधता: नेपालमा विभिन्न जातजाति, भाषा, भेष, भुषा र संस्कृति भएका मानिसहरू बसोबास गर्दछन्। यसले गर्दा होमस्टेमा बस्ने पर्यटकहरूले विभिन्न जातजातिका संस्कृति र परम्पराहरूको नजिकबाट अनुभव गर्न सक्छन्।

प्राकृतिक सौन्दर्य: हिमाल, पहाड, तराई, नदी, ताल, जंगल आदि प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण नेपालमा होमस्टे सञ्चालन गर्नका लागि आधारभूत आवश्यकता अनुसारको भूगोल छ। पर्यटकहरूले प्राकृतिक सौन्दर्यको आनन्द लिँदै स्थानीय जनजीवनको अनुभव लिन सक्छन्।

 

सस्तो र सुलभ: होटलहरूको तुलनामा होमस्टे सस्तो र सुलभ हुन्छ। यसले गर्दा बजेट यात्रीहरूका लागि आकर्षक विकल्प बन्न सक्छ।

स्थानीय उत्पादन: होमस्टेमा स्थानीय उत्पादनहरू जस्तै: स्थानीय खाना, हस्तकलाका सामग्रीहरू आदि पाइन्छन् जसले गर्दा पर्यटकहरूलाई स्थानीय अर्थतन्त्रलाई साथ सहयोग र समर्थन गर्न प्रोत्साहित गर्दछ।

समुदायको सहभागिता: होमस्टे सञ्चालनमा स्थानीय समुदायको सक्रिय सहभागिता रहने हुँदा यसले स्थानीय समुदाय विकासमा पनि प्रत्यक्ष योगदान पुर्‍याउने गर्छ।

नेपालमा होमस्टेका चुनौतीहरू:

पूर्वाधारको अवस्था: धेरै जसो ग्रामीण क्षेत्रमा सडक, विद्युत, खानेपानी जस्ता आधारभूत पूर्वाधारको अभाव छ जसले गर्दा होमस्टे सञ्चालनमा कठिनाइ हुन सक्छ। 

प्रशिक्षणको अभाव: होमस्टे सञ्चालकहरूलाई पर्यटक व्यवस्थापन, ग्राहक सेवा, खाना पकाउने आदि विषयमा पर्याप्त तालिमको अभाव हुन सक्छ।

प्रचारप्रसारको कमी: नेपालमा होमस्टेको बारेमा पर्याप्त मात्रामा  प्रचारप्रसार नहुँदा स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्न कठिनाइ रहेको छ।

स्वच्छता र सरसफाइ: केही होमस्टेहरूमा स्वच्छता र सरसफाइको अवस्था कमजोर हुन सक्छ जसले गर्दा पर्यटकहरूलाई असहज हुन सक्छ।

निष्कर्ष:

नेपालमा होमस्टेको असीमित सम्भावना छ। सरकार, निजी क्षेत्र र स्थानीय समुदायको सहकार्यमा पूर्वाधार विकास, तालिम प्रदान, प्रचारप्रसार गर्ने र स्वच्छता तथा सरसफाइमा ध्यान दिइने हो भने नेपाललाई विश्वमा नै होमस्टेको लागि एक प्रमुख गन्तव्य बनाउन सकिन्छ। यसले गर्दा स्थानीय समुदायको जीवनस्तर उकासिनेछ भने नेपालको पर्यटन क्षेत्रको विकासमा पनि ठूलो योगदान पुग्नेछ। साथै युवाहरुलाई आफ्नै देशमा काम गर्न प्रोत्साहन दिन सकिन्छ।

सुझावहरू:

 * पूर्वाधार विकास: ग्रामीण क्षेत्रमा सडक, विद्युत, खानेपानी जस्ता आधारभूत पूर्वाधारको विकास गर्नुपर्छ।

 * तालिम: होमस्टे सञ्चालकहरूलाई पर्यटन व्यवस्थापन, ग्राहक सेवा, खाना पकाउने आदि विषयमा तालिम प्रदान गर्नुपर्छ।

 * प्रचारप्रसार: नेपालमा होमस्टेको बारेमा विदेशी पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्ने गरी प्रचारप्रसार गर्नुपर्छ।

 * गुणस्तर नियन्त्रण: होमस्टेको गुणस्तर कायम गर्न नियमित अनुगमन र मूल्यांकन गर्नुपर्छ।

 * स्थानीय समुदायको सहभागिता: होमस्टे सञ्चालनमा स्थानीय समुदायको सक्रिय सहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्छ।

यसरी, नेपालमा होमस्टेको विकास गरी स्थानीय समुदायको आर्थिक विकासमा टेवा पुर्‍याउन सकिन्छ भने अर्कोतर्फ पर्यटन क्षेत्रको विकासमा पनि महत्वपूर्ण योगदान पुग्न सक्छ।

Canyoning: Feel the difference

Have you ever been to play with the spring water? If no? This article is for you. If yes! Try Sundarijal canyoning.

I am fond of water, specially the canyoning in spring water in Nepal. I have been watching and experiencing the fresh water from the jungle of Shivapuri National Park, the nearest national park ever from the capital city of Nepal, Kathmandu. It is developed as a passion adventure game for us. Means my friend Kishor Shahi and me. He is a real adventurer and me is an adventure lover. We both involved for the development of adventure tourism game without any knowledge in the past. After 30 years of involvement in this field, we are coming up with the new concept for stress management through adventure activities. 

If you want to stress out your mind, body and soul, you will love to involve in this adventure. We do not promise. We make you feel happy. We do not talk much. We work in your holidays. Let you make feel the difference. 

Come on! Join the team of TEN. Make tension free.

If you are interested send me your message in my whatsapp/viber +977 9849252911

Vinaya Shakya

Travel Consultant.

आलु मान्छे, आलु पर्यटन

https://anchor.fm/vinaya-shakya/episodes/3-e155oba

Food Tour in Nepal

Food Tour

Travelling in search of food is "Food Tour". This is what I understood. We need food to live. But there are lots of people who live for food. They love to travel to taste varieties of food available in this world. They taste each and every kind of food made and cooked in the fire. From insect to big animals, organic to wild, whatever they think can be eaten will be taken by foodies. That is why, there is another market in tourism to tap, that is food tour for foodies.

"DAL BHAT POWER 24 HOUR"

If you are foodies and like to taste Nepali food, here I like to mention few. There is saying in Nepal "Dal Bhat Power, 24 Hour". Rice and lentil gives you energy for 24 hours. As almost all Nepali love to eat dal bhat with vegetables and pickles each and every meal every day. And this is a balanced diet for all people survive in Nepal. This diet has carbohydrate, protein, minerals, vitamins. This is also known as "Nepali Khaana"

Activities in Food Tour

During food tour, you need to travel in search of all the ingredients to cook by yourself. You will be taken for shopping in local market or local village. You will taste the raw materials on your own. Your guide explain the nutrient values of all the ingredients that help to create the local taste.

In the mean time, you will have opportunity for extra ordinary sight seeing during your visit to local village or local market, which may not be available in travel diaries. You will meet the real local villagers and dwellers. This will be strange experience in your life time. 

The utensils for cooking you will be using traditional cookware during food tour. You might have seen in your country's museum mentioning that once upon a time, the people used those utensil. The locals do not cook in electric cooker neither they cook in solar heater. You will find open fire place in open site or closed door kitchen. How interesting! Wow! for Nepalese it is daily routine job, while for tourist like you, will be interesting science during your visit to Nepal.

Cooking your local meal takes your time and learn country life style in Nepal first hand. Are you interested to have #foodtour in Nepal?

Come join us: Write us 

Vinaya Shakya

Travel Consultant

Tripitak Holidays Pvt. Ltd.

Whatsapp/Viber: +977 9849252911

info@tripitakholidays.com 

vinayashakya@gmail.com

www.tripitakholidays.com

Birthday in the sky, a family fly

Birthday in the sky, Pokhara, a lake city of Nepal.

It was just beginning of the monsoon, we have decided to celebrate birthday in the sky. First it was like a monsoon madness, most of our friends did not suggest us to visit Pokhara during monsoon. We may get thunder storm. But on 24 June 2014 morning, we were excited whether we could complete our mission or not. The weather was cloudy and gloomy in Pokhara, We were expecting the favorable weather for paragliding in paradise. Our mission was to celebrate our daughter's birthday in the sky. 

A Sacred Start

Early morning, we went to Taal Barahi, a lake temple in Fewa Taal. By the time, we were boating in Fewa lake, we could see the weather was getting clear and sunny. We had a nice time in Fewa lake. We all got chance to row the boat turn by turn while going to Temple and back. This time, every body got life jackets for boating, which we felt very good for security reason.

The Call from the Sky

I got a first call at 9:00 am from Avia Club that we need to be assembled by 11: 00 am at their office. We could see a hope for probability of paragliding.

After coming back from Taal Barahi Temple, we were taking brunch when my mobile got second call from Avia Club. This time, our assembly time got revised to 10:45 am. We need to rush a little bit more. But we were happy. We got confirmation that we were flying. 

Sarangkot – The Takeoff Point

During our transfer to Sarangkot, I briefed all our pilots that we were celebrating our daughter's birthday in the sky. All pilots got excited and thrilled. They promised us to keep us flying in same elevation as far as possible.

We all reached Sarangkot, the base camp for Paragliding, I like to say, at 11:30 am. The weather was favorable and we all got big bag to carry and waiting for favorable wind. One of our Pilot said that "first carry this bag by yourself, after flying it will carry you". Wow. What a wonderful bag. It was actually a parachute.

A Family in the Sky

Yes.......! My wife Yek Maya took off first. She was enjoying. Then, my birthday girl Uppalavanna,  myself, my eldest son Piyadassi and my youngest son Nhuja turn by turn.

Wow... We all family were in the sky at the same time. It was our dream that came true and we created own history celebrating our daughter's birthday in the sky in Pokhara, Nepal, that was first of its kind in Nepalese tourism industry, if I am not wrong. I have not heard this type of flying but we did it.

All our pilots tried to be in same elevation, but my elder son, my daughter and I could see in the same elevation, my wife was in higher and my youngest son in the lower elevation. Even then, we could wish her in the sky.

We all were in the sky. All family members got refreshed, a happy present to my family that I could ever give and that became historic.

A Dream Realized

What I found is we could launch this concept as a tourism product. "Birthday in the sky, a family fly." 

Gratitude

We are grateful to Mr. Barun Gyawali, Avia Club and all the Pilots, Ronald, Mouricio, Elli, Bijay Gautam & Bijay Dahal.

From next time, why not you think about celebrating your kids birthday in the sky, an adventure gift. 

Enjoy...!

Vinaya Shakya

Travel Consultant, Blogger

Kathmandu, Nepal
#Birthdayinthesky
www.tripitakholidays.com

रोपाईं पर्यटन

ओहो असारको पन्ध्र आइ पुगेछ | रोपाइँको काममा कृषक दाजुभाई हरु सबैजना ब्यस्त हुनु हुन्छ होला | हुनत कतिपय पर्यटन ब्यबसायीहरुले असार पन्ध्रको मज्जाले फाईदा उठाउने बिचार गर्नु भएको पनि होला | छैन भने अहिले नेपाल आएका पर्यटकहरुलाई धान रोपाईं देखाउने र धान रोप्न पनि दिने सोच बनाउनु भएको छ कि छैन ? छैन भने एकपल्ट विचार गर्ने हो कि ? एक दिनको कार्यक्रम त बनि हाल्छ नि !

हाम्रा पाहुनाहरुलाई रोपारे, बाउसे, जोताहा भनेको के हो ? कस्तो काम गर्छन ? भनेर रोपाईंबारे अध्ययन गर्न खोज्ने र रमिता हेर्न इच्छा गर्नेहरुलाई अहिलेको यान्त्रिक युगमा पनि मानिसहरुले हाम्रो जस्तो विकासोन्मुख  देशमा कसरी काम गर्दा रहेछन भन्ने अनुभव गर्ने सु अवसर प्रदान गर्न नभुल्नुस है | हाम्रा कृषकहरुलाई खेताला खोज्न पनि जानु परेन | बरु उल्टै पर्यटकसंग रोपाईं गरिदिए बापत केहि शुल्क लिनु पर्ला कि ! त्यो शुल्कले पर्यटक र कृषकहरुलाई खाजा खुवाई दिए सबै जना दङ्ग पनि पर्छन कृषकहरुको पनि भलो हुन्छ |

अरु बेलामा खेतालाहरूलाई पैसा पनि दिनु पर्ने खाजा पनि खुवाउनु पर्ने हुन्थ्यो भने यसपाली पैसा पनि कमाउने खेताला पनि पाउने काम गरे कसो होला ? यसलाई रोपाइँ पर्यटन भने कसो होला ? अस्तु |