मन मरेको मान्छे

मन मरेको मान्छे

ज्यान त बाँचेको छ,

तर मन मरिसकेको छ।

सास चलिरहेछ,

तर बाँच्ने रहर हराइसकेको छ।

सारा जीवन

कामको भारी बोकेर हिँड्यो,

आफ्ना रहरहरू थन्क्याएर

अरूका सपना सजाउँदै हिँड्यो।

बाँचुन्जेल परिवारकै लागि

आफ्नो जीवन खर्च गर्‍यो,

आफ्नो खुसीलाई पछि सार्दै

अरूको खुसीलाई अघि राख्यो।

तर विडम्बना,

जिन्दगीभर दिएको हिसाब

कसैले राखेन,

त्यागको मूल्य कसैले बुझेन,

र उसले पाएको भागमा

जस कहिल्यै परेन।

समाजको आँखामा

ऊ असल मान्छे थियो,

इमानदार थियो,

मिलनसार थियो,

सबैका दुःखमा उभिने

एउटा भरपर्दो मान्छे थियो।

तर आफ्नै घरको ढोकाभित्र

ऊ किन यति अपरिचित भयो?

समाजले भन्यो,

“कति राम्रो मान्छे!”

तर परिवारले भन्यो,

“तिमीले आखिर के नै गर्‍यौ र?”

अरूका लागि गरेको त्याग

उसकै घरमा अदृश्य भयो,

उसका वर्षौंका पसिना

एकै क्षणमा मूल्यहीन भए।

हेपिँदा पनि ऊ चुप लाग्यो,

अपमानित हुँदा पनि मुस्कुरायो,

किनकि उसलाई लाग्थ्यो,

“आफ्नाहरू हुन्,

एक दिन त बुझ्लान्।”

तर त्यो ‘एक दिन’

कहिल्यै आएन।

आज ऊ थाकेको छ,

शरीरले मात्र होइन,

मनले थाकेको छ।

आँखामा निद्रा छ,

तर सपनाहरू छैनन्।

ओठमा मुस्कान छ,

तर खुसी छैन।

छातीमा सास छ,

तर जीवनको स्पन्दन छैन।

ऊ हिँड्छ,

बोल्छ,

खान्छ,

सुत्छ,

मान्छेहरूबीच बस्छ।

तर भित्रभित्रै

ऊ धेरै अघि मरिसकेको छ।

जिउँदो लासझैँ

दिनहरू गन्दैछ,

भोलिको प्रतीक्षा होइन,

भोलि कसरी टार्ने भन्ने सोच्दैछ।

अब उसलाई

कसैसँग गुनासो छैन,

कसैसँग अपेक्षा छैन,

कसैबाट सहानुभूति पनि चाहिँदैन।

केवल एउटा

अनन्त बाटो खोजिरहेछ,

जहाँ न कसैको ऋण होस्,

न कसैको अपेक्षा,

न आफूलाई प्रमाणित गर्नुपर्ने बाध्यता।

सायद

ऊ मर्न चाहेको होइन,

ऊ यसरी बाँचिरहन चाहँदैन।

ऊ खोजिरहेछ

एउटा यस्तो ठाउँ,

जहाँ उसको अस्तित्वलाई

उसले आफैंले महसुस गर्न सकोस्।

किनकि

ज्यान मर्नुभन्दा अघि पनि

मन मर्न सक्छ।

र मन मरेको मान्छे

सधैं मृत हुँदैन,

कहिलेकाहीँ

ऊ केवल

आफ्नो जीवनमा

आफ्नो ठाउँ खोज्दै

जिउँदो रहन्छ।

ज्यान त बाँचेको छ,

तर मन मरिसकेको छ।

ऊ अझै जीवित छ,

तर बाँच्न छोडिसकेको मान्छे हो।

- विनय शाक्य, मिति: २०८३ भाद्र १२ गते