Grab the widget  Get Widgets

31 August 2026

म बेरोजगार

हो, म बेरोजगार हुँ

सबैले मलाई बेरोजगार भन्छन्,
किनकि मेरो हातमा जागिर छैन,
महिनाको अन्त्यमा तलब आउँदैन।

तर घरको बिजुलीको बिल
म आफैं तिर्छु,
पानी र टेलिफोनको महसुल
म आफैं बुझाउँछु।
रासन किन्छु,
ग्यास ल्याउँछु,
घरको आवश्यकता धान्छु।

रोजगार भएका मान्छेलाई फुर्सद हुँदैन रे,
त्यसैले घरका सबै काम
म नै गर्छु।
किनकि म बेरोजगार छु।

एकदिन साइकलमा ग्यास बोकेर फर्कंदै थिएँ,
सन्तुलन बिग्रियो,
सिलिन्डर सडकमा खस्यो,
कुच्चियो,
मेरो खुट्टा मर्कियो।

दुखेको खुट्टाभन्दा
घरको चुलो सम्झिएँ,
सिलिन्डर उठाएर घर पुगेँ।

तर स्वागतमा आवाज आयो,
“ध्यान कता छ?
बाटो हेरेर हिँड्नुपर्दैन?
कुलङ्घार!”

त्यो दिन बुझें,
काम नगर्नु बेरोजगारी होइन रहेछ,
काम गरेर पनि
आफ्नो श्रमको मूल्य नपाउनु रहेछ।

हो, म बेरोजगार हुँ।

तर मेरो बिना
घर चल्दैन,
तिमीहरूको जीवन चल्दैन।

फेरि पनि
म नै एक्लो छु।

हो, म बेरोजगार हुँ।

- विनय शाक्य, मिति २०८३ भाद्र १५ गते


29 August 2026

हे बुद्ध, करुणा गर ((Oh Buddha, Show compassion!))

 हे बुद्ध, करुणा गर

हिमपहिरो, बाढी तथा प्राकृतिक विपत्तिमा दिवंगत हुनुभएका सम्पूर्णप्रति श्रद्धाञ्जली



बुद्धं शरणं गच्छामि...

धम्मं शरणं गच्छामि...

संघं शरणं गच्छामि...


हे बुद्ध...

हे करुणामय बुद्ध...

दुःखमा परेका मानवप्रति

आज करुणा गर...


हे बुद्ध, करुणा गर,

हे बुद्ध, शान्ति प्रदान गर।

विपत्तिमा ज्यान गुमाउनेहरूलाई

धर्मको ज्योति प्रदान गर।


हे बुद्ध, करुणा गर,

शोकमा डुबेकालाई धैर्य भर।

आँसुमा डुबेको नेपाललाई

मैत्री र शान्तिको बाटो देखाऊ।


हिमाल फुट्यो, पहिरो आयो,

बाढी बन्यो प्रलय,

क्षणभरमै उजाड बन्यो

कति घरको संसार।


आमाको काख रित्तियो,

बाबुको सहारा गयो,

प्रियजनको मीठो सम्झना

हृदयभित्र बाँकी रह्यो।


हे बुद्ध, करुणा गर,

हे बुद्ध, शान्ति प्रदान गर।

विपत्तिमा ज्यान गुमाउनेहरूलाई

धर्मको ज्योति प्रदान गर।


कसैको छोरा, कसैकी छोरी,

कसैको जीवनसाथी,

कसैको सपना, कसैको आशा,

बन्यो आज सम्झना मात्र।


हे तथागत, तिम्रो धर्मले

अनित्य सत्य सिकायो,

जन्म र मृत्युको चक्रभित्र

सबैलाई बाटो देखायो।


सबै संस्कार अनित्य छन्,

सबै जीवन क्षणभंगुर।

जन्म जहाँ छ, मृत्यु त्यहाँ छ,

यही धर्मको सत्य अमर।


हे बुद्ध, करुणा गर,

हे बुद्ध, शान्ति प्रदान गर।


दिवंगत ती पुण्यात्माको

चित्त शान्त बनोस्,

पूर्वकृत समस्त पुण्यले

धर्ममार्ग उज्यालो होस्।


लोभ, मोह र अज्ञानबाट

चित्त सबैको मुक्त होस्,

बुद्ध, धर्म र संघको ज्योतिले

अन्धकार सबै हटोस्।


उनीहरूको पुण्य हामी अर्पण गर्छौं,

श्रद्धाले आज स्मरण गर्छौं।

सबै प्राणीको मंगल होस्,

सबैको दुःख अन्त्य होस्।


हे बुद्ध, करुणा गर,

हे बुद्ध, शान्ति प्रदान गर।


बेपत्ता सबै सुरक्षित फर्कून्,

घाइते सबै निको होऊन्,

शोकसन्तप्त परिवारभित्र

आशाका दीप बलून्।


हिमालदेखि तराईसम्म

मैत्रीको फूल फुलोस्,

दुःखले थिचिएको नेपालमा

फेरि सुखको घाम लागोस्।


मानव मानवसँग जोडिऊन्,

करुणाले हृदय भरियोस्,

विपत्तिको यो कालो रातमा

एकताको दीप बलियोस्।


हे बुद्ध, करुणा गर,

हे बुद्ध, शान्ति प्रदान गर।

नेपाल आमाको घाउमा आज

मैत्रीको मलम लगाइदेऊ।


सबै प्राणी सुखी होऊन्।

सबै प्राणी निरोगी होऊन्।

सबै प्राणी मंगलमय होऊन्।

कसैले पनि दुःख भोग्नु नपरोस्।


दिवंगत सबैप्रति

हृदयदेखि श्रद्धाञ्जली।


शोकसन्तप्त परिवारप्रति

मैत्री र करुणा।


घाइते तथा पीडित सबैप्रति

मंगलकामना।


सम्पूर्ण नेपालप्रति

शान्ति र सुरक्षाको कामना।


बुद्धं शरणं गच्छामि...

धम्मं शरणं गच्छामि...

संघं शरणं गच्छामि...


ॐ मणि पद्मे हूँ...

ॐ मणि पद्मे हूँ...

ॐ मणि पद्मे हूँ...


अनित्य छ संसार,

क्षणिक छ यो जीवन।

करुणा बनोस् हाम्रो धर्म,

मैत्री बनोस् हाम्रो जीवन।


दिवंगत सबै पुण्यात्माहरूको

चित्त शान्त होस्।


नेपालमा शान्ति होस्।

संसारमा शान्ति होस्।

सबै प्राणीको मंगल होस्।


साधु... साधु... साधु...

28 August 2026

मन मरेको मान्छ (A disheartened person)

मन मरेको मान्छे
ज्यान त बाँचेको छ,
तर मन मरिसकेको छ।
सास चलिरहेछ,
तर बाँच्ने रहर हराइसकेको छ।

सारा जीवन
कामको भारी बोकेर हिँड्यो,
आफ्ना रहरहरू थन्क्याएर
अरूका सपना सजाउँदै हिँड्यो।

बाँचुन्जेल परिवारकै लागि
आफ्नो जीवन खर्च गर्‍यो,
आफ्नो खुसीलाई पछि सार्दै
अरूको खुसीलाई अघि राख्यो।

तर विडम्बना,
जिन्दगीभर दिएको हिसाब
कसैले राखेन,
त्यागको मूल्य कसैले बुझेन,
र उसले पाएको भागमा
जस कहिल्यै परेन।

समाजको आँखामा
ऊ असल मान्छे थियो,
इमानदार थियो,
मिलनसार थियो,
सबैका दुःखमा उभिने
एउटा भरपर्दो मान्छे थियो।

तर आफ्नै घरको ढोकाभित्र
ऊ किन यति अपरिचित भयो?

समाजले भन्यो,
“कति राम्रो मान्छे!”
तर परिवारले भन्यो,
“तिमीले आखिर के नै गर्‍यौ र?”

अरूका लागि गरेको त्याग
उसकै घरमा अदृश्य भयो,
उसका वर्षौंका पसिना
एकै क्षणमा मूल्यहीन भए।

हेपिँदा पनि ऊ चुप लाग्यो,
अपमानित हुँदा पनि मुस्कुरायो,
किनकि उसलाई लाग्थ्यो,
“आफ्नाहरू हुन्,
एक दिन त बुझ्लान्।”
तर त्यो ‘एक दिन’
कहिल्यै आएन।

आज ऊ थाकेको छ,
शरीरले मात्र होइन,
मनले थाकेको छ।
आँखामा निद्रा छ,
तर सपनाहरू छैनन्।
ओठमा मुस्कान छ,
तर खुसी छैन।
छातीमा सास छ,
तर जीवनको स्पन्दन छैन।

ऊ हिँड्छ,
बोल्छ,
खान्छ,
सुत्छ,
मान्छेहरूबीच बस्छ।

तर भित्रभित्रै
ऊ धेरै अघि मरिसकेको छ।
जिउँदो लासझैँ
दिनहरू गन्दैछ,
भोलिको प्रतीक्षा होइन,
भोलि कसरी टार्ने भन्ने सोच्दैछ।

अब उसलाई
कसैसँग गुनासो छैन,
कसैसँग अपेक्षा छैन,
कसैबाट सहानुभूति पनि चाहिँदैन।

केवल एउटा
अनन्त बाटो खोजिरहेछ,
जहाँ न कसैको ऋण होस्,
न कसैको अपेक्षा,
न आफूलाई प्रमाणित गर्नुपर्ने बाध्यता।

सायद
ऊ मर्न चाहेको होइन,
ऊ यसरी बाँचिरहन चाहँदैन।
ऊ खोजिरहेछ
एउटा यस्तो ठाउँ,
जहाँ उसको अस्तित्वलाई
उसले आफैंले महसुस गर्न सकोस्।

किनकि
ज्यान मर्नुभन्दा अघि पनि
मन मर्न सक्छ।
र मन मरेको मान्छे
सधैं मृत हुँदैन,
कहिलेकाहीँ
ऊ केवल
आफ्नो जीवनमा
आफ्नो ठाउँ खोज्दै
जिउँदो रहन्छ।

ज्यान त बाँचेको छ,
तर मन मरिसकेको छ।
ऊ अझै जीवित छ,
तर बाँच्न छोडिसकेको मान्छे हो।
- विनय शाक्य, मिति: २०८३ भाद्र १२ गते